Najczęstsze błędy przy kryciu dachu

Dlaczego powstają błędy przy kryciu dachu

Dach to nie jedna warstwa, tylko kilka elementów, które działają razem wyłącznie wtedy, gdy każdy trafi na swoje miejsce we właściwej kolejności. Membrana, kontrłata, łata, pokrycie, obróbki i wentylacja tworzą jeden układ. Wystarczy pominąć jeden krok albo zrobić go na oko i cała reszta przestaje spełniać swoją rolę, mimo że z zewnątrz połać wygląda na skończoną.

Większość wad bierze się z trzech rzeczy: pośpiechu, oszczędzania na materiale i braku doświadczenia ekipy. Gdy firma bierze na sezon więcej dachów, niż jest w stanie zrobić starannie, zaczynają się skróty – węższe zakłady membrany, mniej kominków, obróbki robione w kwadrans. Kłopot w tym, że gotowe pokrycie zakrywa wszystkie warstwy pod spodem, więc niedoróbka znika z oczu i przez rok albo dwa nikt jej nie zauważa.

Dlatego moment odbioru oraz etap tuż przed zakryciem kolejnych warstw są tak istotne. Poniższa tabela zbiera osiem błędów, które powtarzają się najczęściej, wraz z ich typowym skutkiem i pierwszym sygnałem, po którym da się je rozpoznać. Do każdego wracamy szerzej w dalszej części tekstu.

Źle ułożona membrana wstępnego krycia

Membrana wstępnego krycia leży pod pokryciem i przejmuje wodę, która dostanie się pod dachówkę lub blachę – przy zacinającym deszczu, silnym wietrze albo śniegu wdmuchiwanym pod okap. Jej zadaniem jest sprowadzić tę wodę do rynny i jednocześnie wypuścić parę wodną od strony poddasza na zewnątrz. To ostatnia linia obrony przed zaciekiem, więc sposób jej ułożenia decyduje o szczelności całej połaci.

Do najczęstszych potknięć na tym etapie należą:

• pominięcie membrany albo zastąpienie jej zwykłą folią o niskiej paroprzepuszczalności,
• ułożenie odwrotną stroną, przez co zamiast oddychać, zatrzymuje parę pod spodem,
• zbyt małe zakłady między pasmami – poziomy zakład powinien wynosić 10–15 cm, a przy niskim kącie nachylenia bywa większy,
• brak podklejenia zakładów oraz obróbki membrany wokół okien dachowych, kominów i przejść instalacji.

Skutkiem jest zawilgocone deskowanie i izolacja, a po jakimś czasie zacieki na skosach poddasza. Membranę łatwo obejrzeć, dopóki nie zakryją jej łaty i pokrycie, dlatego dobrze poprosić ekipę o zdjęcia każdej połaci przed łaceniem. Później sprawdzenie tej warstwy oznacza już częściowy demontaż dachu. To, jak kolejno układają się poszczególne warstwy, opisaliśmy w tekście o etapach krycia dachu krok po kroku.

Brak wentylacji połaci

Między membraną a pokryciem musi znaleźć się szczelina wentylacyjna, którą tworzą kontrłaty. To listwy o wysokości zwykle 24–40 mm, przybijane wzdłuż krokwi na membranie, zanim ekipa przejdzie do łacenia. Powstała dzięki nim przerwa o głębokości 2–4 cm pozwala powietrzu przepływać od okapu ku kalenicy i osuszać membranę oraz spód pokrycia. Tego elementu nie widać na gotowym dachu, a w dużej mierze decyduje on o trwałości konstrukcji.

Pominięcie kontrłat, dobranie ich o zbyt niskim przekroju albo przybicie łat wprost do membrany to jeden z groźniejszych błędów dekarskich. Bez przepływu powietrza para wodna skrapla się i zostaje w konstrukcji. Efektem jest tak zwane zaparzenie dachu: stała wilgoć, pleśń na deskowaniu i łatach, stopniowe gnicie drewna, a na pokryciu blaszanym dodatkowo korozja od spodu arkuszy.

Błędy łacenia i zły rozstaw łat

Łaty to poziome listwy, do których mocuje się pokrycie. Ich rozstaw nie jest dowolny – wynika z modułu konkretnej dachówki albo z rozstawu fal blachodachówki. Typowo mieści się w przedziale 31–37 cm, ale każdy model ma własną wartość, którą trzeba policzyć pod wybrany materiał, a nie przenosić z innego dachu czy ustawiać na oko.

Zły rozstaw daje falujące, nierówne rzędy, i to nie tylko kwestia wyglądu. Przy blachodachówce zamki sąsiednich arkuszy przestają się dokładnie zazębiać, przy dachówce ceramicznej zakłady nie przylegają tak, jak powinny. Powstają szczeliny, przez które podwiewana jest woda i śnieg, a pokrycie w tych miejscach traci szczelność. Do tego dochodzi mocowanie: gdy łata wypada poza modułem, wkręt trafia w niewłaściwe miejsce arkusza i połączenie gorzej znosi obciążenie wiatrem.

Przy odbiorze zwróć uwagę na kilka rzeczy naraz:

• czy rzędy biegną prosto i równolegle na całej połaci, także przy krawędziach,
• czy odstęp między łatami jest stały i zgodny z modułem pokrycia (zwykle 31–37 cm),
• czy łaty leżą na kontrłatach, a nie bezpośrednio na membranie,
• czy drewno łat jest suche i strugane, a nie mokre i wypaczone.

Wadliwe obróbki blacharskie

Obróbki blacharskie to wszystkie elementy z blachy, które łączą pokrycie z resztą budynku i kierują wodą tam, gdzie powinna spływać: kosze między połaciami, pasy nadrynnowe i podrynnowe, wiatrownice na krawędziach oraz obróbki przy ścianach i attykach. To po nich spływa najwięcej wody, więc każde niedopatrzenie kończy się przeciekiem albo zaciekiem na elewacji.

Najczęstsze błędy to zbyt płaski kosz, który nie nadąża odprowadzać wody podczas ulewy, źle zachodzące na siebie odcinki blachy, brak pasa nadrynnowego wpuszczającego wodę do rynny oraz obróbki przyklejone tylko silikonem zamiast prawidłowo wykonanego połączenia. Zdarza się też, że blacharka jest za krótka i nie sięga pod pokrycie, przez co woda podchodzi pod dachówkę zamiast spływać po wierzchu.

Obróbki najłatwiej ocenić z bliska albo ze zdjęć z realizacji. Sprawdź, czy blacha w koszu ma wyraźny spadek i nie jest pofałdowana, czy odcinki zachodzą na siebie w kierunku spływu wody i czy nic nie odstaje. Ślady wilgoci na poddaszu w okolicy kosza albo krawędzi to sygnał, że obróbka nie trzyma wody.

Błędy orynnowania

Rynny wyglądają na prosty element, ale i tu łatwo o błąd, który daje o sobie znać przy każdym większym deszczu. Rynna musi być zamontowana z niewielkim, równomiernym spadkiem w stronę rury spustowej – zwykle 2–3 mm na każdy metr długości. Bez tego woda nie spływa, tylko zbiera się w zagłębieniach na dnie i stoi tam między opadami.

Najczęstsze niedoróbki orynnowania to:

• montaż w poziomie, bez wymaganego spadku ku rurze spustowej,
• uchwyty rynny rozmieszczone rzadziej niż co 50–60 cm,
• zbyt mały przekrój rynny i rury spustowej względem powierzchni połaci,
• rura spustowa zakończona przy ścianie, bez odprowadzenia wody min. 1 m od fundamentów.

Każdą z nich widać dopiero przy większym deszczu. Zastoiny nie wysychają, sprzyjają osadzaniu liści, a zimą zamarzają i rozpychają łączenia rynny. Zbyt wąski system przy ulewie nie nadąża z odbiorem wody i przelewa się przez krawędź, a woda spływająca tuż przy ścianie z czasem podmywa opaskę i zawilgaca fundament.

Sprawdzenie orynnowania przy odbiorze jest wyjątkowo proste. Wlej wiadro wody do rynny w najdalszym od rury punkcie i obserwuj, czy całość spływa do spustu, nie zostawiając kałuż. Zwróć też uwagę, czy woda z rury spustowej jest odprowadzana z dala od fundamentów, a nie wylewa się tuż przy ścianie budynku.

Nieszczelności przy kominach i przejściach

Miejsca, w których pokrycie styka się z kominem, oknem dachowym, ścianą lub przejściem instalacji, to najbardziej newralgiczne punkty całego dachu. To tam woda zmienia kierunek i najłatwiej znajduje drogę do środka, dlatego uszczelnienia w tych miejscach wymagają najwięcej staranności i doświadczenia. Większość zacieków na skosach bierze początek właśnie z okolic komina albo okna dachowego.

Typowe błędy to zbyt płytkie wprowadzenie obróbki w mur komina, brak wyprowadzenia jej w wykutą bruzdę lub pod tynk, pominięcie fartucha i kołnierza uszczelniającego wokół okna dachowego oraz nieszczelne przejścia rur wentylacyjnych i kanalizacyjnych. Charakterystyczne jest to, że zaciek pojawia się często w pewnej odległości od faktycznej nieszczelności, bo woda spływa po deskowaniu, zanim znajdzie ujście na poddaszu.

Te detale najlepiej obejrzeć z bliska albo poprosić o zdjęcia z montażu. Skoro tyle zależy tu od rzemiosła, dobór ekipy z doświadczeniem w takich obróbkach ma realne znaczenie – na co zwrócić uwagę przy wyborze, piszemy w poradniku jak wybrać firmę dekarską w Zwoleniu.

Brak wykończenia okapu i kalenicy

Okap i kalenica to dwa końce tej samej drogi, którą powietrze przepływa przez połać. Okap, czyli dolna krawędź dachu, powinien mieć drożny wlot powietrza zabezpieczony grzebieniem lub kratką przed ptakami i owadami oraz pas nadrynnowy kierujący wodę do rynny. Kalenica, najwyższa krawędź, to wylot tego powietrza – montuje się ją na taśmie wentylacyjnej albo z kominkami, które przepuszczają powietrze, a zatrzymują wodę.

Błędem jest zarówno zatkanie wlotu w okapie zbyt gęstym wykończeniem, jak i uszczelnienie kalenicy na głucho, na przykład zapiankowanie jej w przekonaniu, że dach będzie dzięki temu szczelniejszy. W obu przypadkach powietrze przestaje przepływać, a wilgoć zostaje w konstrukcji. Do tego dochodzą drobniejsze niedoróbki: krzywo ułożone gąsiory, brak zaślepek kalenicy na końcach czy pas nadrynnowy wpuszczający wodę za rynnę zamiast do niej.

Jak odebrać dach i wychwycić najczęstsze błędy przy kryciu dachu

Sporą część usterek da się wychwycić samodzielnie, bez specjalistycznej wiedzy, jeśli tylko wiadomo, na co patrzeć. Dach warto obejrzeć w dwóch etapach: z zewnątrz, z poziomu ogrodu i w miarę możliwości z bliska, oraz od środka, wchodząc na poddasze i oglądając deskowanie, membranę i kontrłaty, zanim zakryje je wykończenie. Właściwy moment na uwagi to odbiór, gdy ekipa jest jeszcze na miejscu i ma sprzęt pod ręką.

Poniższa checklista zbiera punkty, które przejdziesz po kolei przy odbiorze, wraz z tym, co zrobić i czego szukać przy każdym z nich.

Jeśli któryś z punktów budzi wątpliwości, poproś wykonawcę o wyjaśnienie i naniesienie poprawek jeszcze przed końcowym rozliczeniem. Zadbaj też o dokumentację: zdjęcia poszczególnych warstw, informację o użytych materiałach i spisane warunki gwarancji, bo to one będą podstawą reklamacji, gdyby usterka ujawniła się później. Więcej o zakresie ochrony po zakończeniu prac znajdziesz w materiale gwarancja na pokrycie dachu.

Gdy dopiero szukasz ekipy i chcesz porównać wykonawców pod kątem doświadczenia oraz opinii, pomocny bywa nasz ranking firm dekarskich w Zwoleniu, w którym zestawiliśmy lokalnych fachowców wraz z zakresem świadczonych przez nich usług.